Romantyczne początki rolnictwa ekologicznego w Polsce

5_ekoprodukty

Za ojca polskiego rolnictwa ekologicznego uważa się Rudolfa Steinera. Urodził się  w 1861 r. w niewielkim miasteczku Kraljevec na terenie dzisiejszej Chorwacji. Studiował w Wiedniu, a następnie w Rostocku. Tam odkrył literacką i naukową spuściznę Goethego, został jednym z jej najbardziej cenionych badaczy, a szczególną uwagę poświęcił pracom poety dotyczącym fenomenologii i świata ożywionego. To właśnie u Goethego znalazł jego zdaniem jedyne słuszne podejście do metody badania świata, gdyż tradycyjna nauka pozwalała zrozumieć wyłącznie rzeczy martwe, fenomen życia pozostaje zaś poza jej zasięgiem.

To on wprowadził w Polsce biodynamiczną metodę uprawy roli. O tej niezwykłej metodzie mówił w roku 1924 w Kobierzycach koło Wrocławia, gdzie zaprezentował cykl wykładów na temat biodynamicznej metody gospodarowania. To właśnie w pałacu hrabiostwa von Keyserlingk wygłosił cykl ośmiu wykładów pod tytułem Duchowe podstawy odnowy rolnictwa. Zwracał w nich uwagę na światowe tendencje do chemizacji rolnictwa i zaproponował alternatywny model jego rozwoju. Jego zdaniem podstawą prawdziwego rolnictwa jest zdrowa gleba, którą traktował jako żywy organizm. Uczestnikami wykładów byli właściciele ziemscy, którzy jego przemyślenia zaczęli wprowadzać w życie. Właśnie tą metodą od roku 1930 swój majątek w Szelejewie koło Gostynina zaczął prowadzić hrabia Stanisław Karłowski, senator II Rzeczypospolitej. Rozwój rolnictwa zatrzymał wybuch II wojny światowej.

Odrodzenie

Ponownie rolnictwo odrodziło się ono w początkach lat 80 XX wieku. Kiedy to przeprowadzono pierwszy kurs rolnictwa ekologicznego zorganizowany w Warszawie w roku 1984 przez późniejsze Stowarzyszenie Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi EKOLAND z siedzibą w Przysieku koło Torunia została zarejestrowana 1 września 1989 r. W roku 1990 po raz pierwszy Stowarzyszenie Ekoland po inspekcji gospodarstw rolnych przyznało im atesty gospodarstwa ekologicznego. Tych gospodarstw było 27. Z czasem wzrastała liczba gospodarstw ekologicznych oraz powierzchnia użytków rolnych na których stosowano uprawę ekologiczną. W 1996 roku powstała pierwsza niezależna jednostka certyfikująca AGRO BIO TEST, a w 1999r. po wielu latach zabiegów i negocjacji, Ministerstwo Rolnictwa wypłaciło rolnikom ekologicznym pierwsze dotacje rekompensujące koszty kontroli gospodarstw i dopłaty do hektara powierzchni upraw. Jednak dopiero w 2001 r. rolnictwo ekologiczne w Polsce uzyskało podstawę prawną, gdy 16 marca Sejm RP uchwalił ustawę o rolnictwie ekologicznym, która stworzyła warunki do prawidłowego funkcjonowania rynku produktów ekologicznych. Obecnie po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku obowiązują nas rozporządzenia unijne o rolnictwie ekologicznym. Od tego momentu rozpoczął się znaczący rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce od 555 gospodarstw kontrolowanych o łącznej powierzchni 11 000 ha w 1999 r.  do ponad 23,8 tys. gospodarstw ekologicznych, które prowadzą swoją działalność na powierzchni ponad 573 000. ha w 2012r. Gdyby nie wysiłek wielu ludzi, cichych romantycznych bohaterów tamtych lat, to obecne polskie rolnictwo ekologiczne nie było by w tak dobrej kondycji. Lecz nie możemy zatrzymać się w miejscu i spocząć na laurach. A więc co dalej?

Rolnictwo ekologiczne quo vadis?

Rolnictwo ekologiczne, a co za tym idzie żywność ekologiczne to obecnie modne tematy w Polsce. Jak wynika z najnowszych badań TNS Polska opublikowanych na początku października br. po żywność ekologiczną sięga 30% konsumentów. Zdecydowana większość Polaków –  62% rozumie termin żywności ekologicznej jako żywność wyprodukowaną bez użycia środków chemicznych. Certyfikaty są wśród Polaków mało znane, a wniosek ten potwierdzają badania „Poznaj dobrą żywność”, zlecone przez Ministra Rolnictwa. Dlatego wielu naszych obywateli ma problem z odróżnianiem żywności ekologicznej od żywności konwencjonalnej lub tradycyjnej, bardzo często myląc pojęcia. Z badań wynika także, że do kupowania żywności ekologicznej konsumentów skłania ich lepszy smak i zapach – 42% badanych osób. Inne przyczyny kupowania żywności ekologicznej określić można wspólnym mianem jako prozdrowotne. Z kolei z danych opublikowanych w raporcie The World Of Organic Agriculture, wynika że średnio w ciągu roku Polacy wydają 2-3 euro. W porównaniu z innymi krajami europejskimi w tym zestawieniu wypadamy słabo. W zestawieniu królują Szwajcarzy i Duńczycy, którzy na żywność ekologiczną wydają kolejno 153 euro i 142 euro. Rolnictwo ekologiczne nie jest tylko systemem uprawy ziemi, lecz także system jakości. Dzięki certyfikatowi rolnictwa ekologiczne konsumenci mają pewność, że żywność kupiona przez nich jest najwyższej jakości. Pod koniec tego roku rusza ogólnopolski program promocji żywności ekologicznej, w którym uczestniczyć będą znani polscy aktorzy oraz sportowcy. Miejmy nadzieję, że dzięki takim akcjom polskie rolnictwo ekologiczne utrzyma dalsze tempo rozwoju i wielu polskich konsumentów zrozumie jak wielkim skarbem jest nasza żywność ekologiczna.

Autor: Maciej Bartoń

Leave a comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *